เฮดประเภทหนัง.jpg

1. หนังเจ้า หรือหนังครู

    เป็นหนังสำหรับใช้ในการทำพิธีไหว้ครู

ไม่ได้ใช้เพื่อนำขึ้นแสดง โดยปกติแล้วจะประกอบไปด้วย 3 ตัว ได้แก่ หนังฤๅษี , พระอิศวร และพระนารายณ์ หนังฤๅษีของวัดขนอนทำมาจากหนังเสือ หนัง

พระอิศวร และพระนารายณ์ทำมาจากหนังวัวพรายตาย ระบายสีตามลาย

ผ้านุ่ง ผูกตับเรียบร้อย และมีการทำพิธียกหนัง ไม่เหมือนกับหนังธรรมดา

หนังฤๅษี
หนังพระอิศวร
หนังพระนารายณ์

2. หนังไหว้ หรือหนังเฝ้า

    มีความสูงประมาณ 0.5 – 1 เมตร เป็นหนังภาพเดี่ยว หน้าเสี้ยวหรือหันข้าง

นั่งประนมมือ ถ้ามีอาวุธถือก็พนมมือ ถือปลายอาวุธให้สอดรักแร้มาทางเบี้องหลัง ไม่ว่าจะเป็นตัวละครมนุษย์ ยักษ์ หรือลิงจะมีลักษณะท่าทางเช่นเดียวกันหมด มักใช้เล่นตอนเข้าเฝ้า

47_edited.jpg
ทหารเสนา

3. หนังคเนจร
หรือหนังเดิน

    มีขนาดสูงประมาณ 1.20 – 1.50 เมตร เป็นหนังภาพเดียว หน้าเสี้ยว ท่าเดิน มีทั้งภาพที่เป็นมนุษย์ ยักษ์ และลิง

ถ้าหากเป็นตัวหนังที่เป็นลิงมักจะ

มีท่าทางย่อง และดูซุกซน

พระราม
19_edited.jpg
18_edited.jpg
พระลักษณ์

4. หนังง่า หรือหนังเหาะ

    มีขนาดสูงโดยประมาณ 1 – 1.50 เมตร เป็นภาพหนังเดี่ยวหน้าเสี้ยว แสดงท่าเหาะเหิน ยกขาหนึ่งข้างคล้ายท่าละคร ใช้สำหรับแสดงในฉากการเดินทาง หรือท่าทางการต่อสู้ (การตีง่ามีความหมายว่าการต่อสู้) หนังประเภทนี้จะเป็นตัวหนังโก่ง และหนังแผลง เป็นตัวละครที่ทำท่าทางโก่งศร แผลงศร

3_edited.jpg
ง่าพระลักษณ์
ง่ามังกรกัณฐ์
หนังเหาะ_edited.jpg

5. หนังจับ หรือหนังรบ

    มีขนาดความสูงอยู่ที่ 1.50 – 2 เมตร แสดงภาพตัวละครที่มี 2 ตัวขึ้นไปอยู่ในท่ากำลังสู้รบปรบมือ หรือกำลังไล่จับกันในท่าพลิกแพลงต่าง ๆ หนังจับนั้น

ในแต่ละจับจะแตกต่างกันออกไป เช่น ลิงขาวจับลิงดำ พระรามรบกับทศกัณฑ์ เป็นต้น

20_edited.jpg
พระรามต่อสู้กับทศกัณฐ์
หนุมานต่อสู้กับเสนายักษ์
21_edited.jpg
พระลักษณ์รบกับอินทรชิต
39_edited.jpg

6. หนังเมือง

    มีขนาดสูงประมาณ 2 เมตร เป็นหนัง

ที่อาจมีภาพเดียว หรือหลายตัวก็ได้ แต่ในตัวหนังที่สลักออกมานั้นต้องประกอบด้วย ปราสาท ราชวัง หรืออาคาร ซึ่งตัวละคร

ในเรื่องนั้นๆ จะนั่ง หรืออยู่ในอิริยาบถต่างๆ  เช่น ปราสาททศกัณฑ์ หนังหนุมานโลมบุษมาลี เป็นต้น หนังเมืองมีการแยกประเภทย่อย ได้แก่

8หนังพลับพลา.jpg

คือหนังตัวพระราม พระลักษณ์
นั่งอยู่ใน
พลับพรากลางป่า

หนังพลับพลา
9หนังปราสาท.jpg

คือ ตัวละครทำท่าเล้าโลมกัน

หนังปราสาทนอน
10หนังศาลา.jpg
หนังศาลา

คือหนังที่เป็นที่อยู่ของพระฤๅษี

7. หนังเบ็ดเตล็ด

    คือ การที่ตัวหนังอยู่ในลักษณะพิเศษ

ไม่อาจจัดอยู่ในประเภทใดได้ ได้แก่

หรือหนังสุมพล หมายถึง

ตัวหนังแสดงการยกทัพออกศึก ใช้เรียกทั้งทัพยักษ์ (เขนยักษ์)

และทัพลิง (เขนลิง)

หนังเขน

หมายถึง หนังที่ตัวละครนั่ง

ในราชรถ เช่น พระราม พระลักษมณ์ทรงรถออกศึก

หนังรถ
หนังเตียว_edited.jpg

หรือหนังมัด (เตียวหมายถึงจับมัด)

ใช้เรียกหนังภาพตัวละครที่พ่ายแพ้

การต่อสู้ถูกฝ่ายชนะ จับมัดตัวไว้

นำมาเฝ้าเจ้านายของตน

หนังเตียว